Szwajcaria

Payerne i sąsiednie Avenches, gospodarczo związane z Fryburgiem, należą administracyjnie do kantonu Vaud. Payerne, równie stare co Romont, słynie ze wspaniałego romańskiego kos'cioła, zbudowanego we wczesnym romańskim stylu, jako trzynawowa bazylika. Kościół klasztorny w Payerne to chyba najznakomitszy zabytek architektury romańskiej w Szwajcarii.' Avenches, wymieniane już wielokroć na poprzednich stronach, położone na wysokości 483 m, liczy obecnie niespełna dwa tysiące mieszkańców. Był jednak okres w historii miasta, w którym to niewielkie obecnie osiedle stanowiło tętniący życiem ośrodek gospodarczy i kulturowy. Ayenches istniało już w czasach, kiedy ziemie te zasiedlały celtyckie plemiona. W roku 58 p.n.e., kiedy Rzymianie zajęli Helwecję, Ayenches zostało obrane na stolicę nowych władców. Miasto bronione było wówczas 7-kilometrowej długości murem, obejmującym setki domów. W pierwszym wieku nowej ery mieszkało tu 50, a może nawet 100 tysięcy mieszkańców! Najazd Ale-manów w IV wieku przyniósł miastu zagładę. Prawdopodobnie w roku 354 zostało zdobyte, złupione i zupełnie zniszczone. Prócz fragmentów amfiteatru o średnicy 106 m, do naszych czasów nie ostała się żadna rzymska budowla.