Historia Gryzonii

Historycznie Gryzonia stanowiła od wieków wyodrębnioną krainę, rządzącą się własnymi prawami i zwyczajami. Zamieszkała pierwotnie przez Retów, ok. roku 15 p.n.e. zajęta została przez Rzymian, od których ludność częściowo przejęła język. W roku 536 Gryzonie opanowali Frankowie, a w trzysta lat później zaanektowana została przez Cesarstwo Niemieckie. W zasadzie jednak krainą niepodzielnie władali miejscowi wielcy panowie feudalni, uzależnieni od dalekiego cesarza tylko lennami. Powszechny ucisk i wyzysk ludności doprowadził w wieku XIV do powstania rnieszczańsko-chłopskich związków, zbrojnie przeciwstawiających się możnowładcom. l tak w roku 1367 powstał Gotteshausbund, a w roku 1395 Graue Bund (Szary Związek), od którego kraina wzięła swą późniejszą nazwę. W następnych latach powstały jeszcze dwa związki Bund der Zehn Gerichte (1436) i Drei Ewige Bund (1471). Stopniowo cała władza w Gryzonii przeszła w ręce ludu. Nie obeszło się naturalnie bez walk, wiele zamków zniszczono, a liczni możni skończyli gwałtownie doczesne życie. Po przejęciu władzy we własnym kraju, związki przeszły do ofensywy poza jego granice, i tak w roku 1512 Gryzończycy opanowali krainę Yeltlin (Valtellina), położoną w dolinie rzeki Adda, już po południowej stronie Alp. Nad krainą tą panowali przez prawie trzy wieki. W czasie wojny 30-letniej Gryzonia na krótko została zajęta przez wojska austriacko-hiszpańskie, a także francuskie. Potem wywalczyła znowu wolność. Z Konfederacją Gryzonia związana była licznymi paktami od XV wieku. Oficjalnie przystąpiła do niej w roku 1803.