Szwajcaria

Podróż po Gryzonii rozpoczniemy od źródeł Przedniego Renu (Yorderrhein) pod przełęczą Oberalp (2044 m) i skierujemy się w dół doliny ku wschodowi aż do Chur, stolicy kantonu, do miejsca gdzie Ren zmienia kierunek na północny. Krainą tę od północy ograniczają Alpy Glaryjskie, oddzielające Gryzonie od kantonu Glarus, na południu masyw Adula oddziela ją od Ticino, a Albula od Engandynu. Dnem doliny biegnie linia kolejowa i szosa. Zjazd też swój łagodny dotychczas charakter. Tu zaczyna się wąski, otoczony półkilometrowej wysokości ścianami przełom rzeki, którym wiedzie słynna Via Mała (Zła Droga). Pierwsze kładki i mosty przerzucili ponad spienionym nurtem wszechobecni przed dwudziestoma wiekami Rzymianie, jednak pierwszą z prawdziwego zdarzenia drogę wybudowano dopiero w latach 1818—1823. Do dziś szosa korzysta z dwóch starych, XVIII-wiecznych mostów. Cały przełom liczy 7 krn długości, a przejazd nim należy bez wątpienia do największych atrakcji Gryzonii. Dwa kilometry za przełomem znajduje się Z i l l i s (Ciraun), maleńka wioska z niewielkim romańskim kościołem. Prawdziwym rarytasem są pochodzące z XII wieku, absolutnie unikalne na świecie malowidła, pokrywające drewniany strop. Od początku doliny Tylnego Renu napotkamy liczne ruiny zamków, zburzonych w czasie XV-wiecznych powstań ludowych, jedną z takich ruin jest Fardiin. Potężny niegdyś zamek należał do hrabiów z Sargans. Zburzeniu zamku i historii tutejszego powstania towarzyszy legenda, która dosadnie ilustruje ówczesne stosunkj.